Gusty kulinarne Polaków znacząco zmieniły się na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. To efekt wielu czynników – coraz częstszych podróży w najdalsze zakątki świata, migracji ludności z różnych krajów do Polski, oraz popularnych już od kilku lat programów kulinarnych. Jesteśmy coraz bardziej otwarci na świat, różnorodne kultury, przeżycia i doznania, a nasza ciekawość obejmuje również aspekt kulinarny. Nie tylko chętnie sięgamy po dania charakterystyczne dla kuchni azjatyckiej, dalekowschodniej czy śródziemnomorskiej, ale chętnie eksperymentujemy z egzotycznymi przyprawami dodając je do polskich dań.
Na cenę każdego produktu, a więc także przypraw, składa się przynajmniej kilka czynników. Są nimi sposób uprawy i pozyskiwania, ilość produktu możliwa do uzyskania z jednej jednostki powierzchni uprawnej, ilość pracy i czasu potrzebnych do uprawy, zbioru i przygotowania do sprzedaży oraz jakość. Z tego właśnie powodu niektóre przyprawy osiągają cenę powyżej 20 tys. zł za kg, a inne z kolei (jak pieprz), zaledwie kilka czy kilkanaście. Oczywiście nie zawsze zdajemy sobie sprawę z tych różnic – kupujemy je w małych ilościach (od 2 do 5 g) i nie znamy prawdziwej, realnej ceny produktu przeliczonej na kilogram. Oto więc zestawienie przypraw, których ceny możemy uznać za zawrotne, choć zapewne większość z nas i tak ma je w swojej kuchni i używa na co dzień.
Co sprawia, że przyprawa jest najdroższa?
Najdroższe przyprawy świata to te, które wyróżniają się unikalnymi właściwościami, trudnością w uprawie i pozyskiwaniu oraz długą historią użytkowania. Przykładem jest szafran, uważany za najdroższą przyprawę na świecie. Aby uzyskać kilogram szafranu, potrzeba aż 150 tysięcy kwiatów krokusa uprawnego. Proces ten jest niezwykle pracochłonny, ponieważ wymaga ręcznego zbioru i suszenia znamion krokusa. To właśnie te czynniki sprawiają, że szafran osiąga tak wysoką cenę.
Lista najdroższych przypraw świata
| Przyprawa | Cena | Opis |
|---|---|---|
| Szafran | 3000-14000 euro za kilogram | Szafran pochodzi z krokusa i jest zbierany ręcznie. Jego cena wynika z trudności w uprawie oraz krótkiego okresu zbiorów. |
| Wanilia | 600-3000 euro za kilogram | Wanilia jest jedną z najdroższych przypraw cukierniczych, a jej produkcja wymaga dużej precyzji oraz czasu. |
| Kardamon | około 300 zł za kilogram | Używany głównie w kuchni indyjskiej, kardamon ma intensywny aromat i jest stosowany zarówno w potrawach słonych, jak i słodkich. |
| Cynamon cejloński | 100-200 zł za kilogram | Cynamon cejloński jest droższą odmianą cynamonu, znaną ze swojego delikatniejszego smaku i aromatu. |
| Goździki | około 200-300 zł za kilogram | Goździki to wysuszone pąki kwiatowe, które nadają intensywny smak potrawom, szczególnie w wypiekach i napojach. |
| Koper włoski (fenkuł) | 100-150 zł za kilogram | Używany w kuchni śródziemnomorskiej, koper włoski ma słodkawy smak i jest popularny w sałatkach oraz daniach mięsnych. |
| Czarny pieprz | około 50-100 zł za kilogram | Choć niegdyś był niezwykle cenny, czarny pieprz jest obecnie jedną z najczęściej używanych przypraw na świecie. |
| Chili | około 50-200 zł za kilogram | Chili dodaje ostrości potrawom i jest szeroko stosowane w kuchniach azjatyckich oraz latynoamerykańskich. |
| Ziele angielskie | około 30-50 zł za kilogram | Używane głównie do przyprawiania mięs i sosów, ziele angielskie ma intensywny aromat i smak. |
| Sól morska | około 10-30 zł za kilogram | Choć sól jest podstawowym składnikiem kuchni, niektóre jej odmiany mogą być bardzo drogie ze względu na proces produkcji i pochodzenie. |
Podobnie jest z wanilią, która jest drugą najdroższą przyprawą na świecie. Jej cena wynika z trudności w zapylaniu kwiatów oraz pracochłonnego procesu produkcji. Kardamon, nazywany królową przypraw, również jest kosztowny ze względu na trudności w uprawie i pozyskiwaniu. Pieprz, choć obecnie bardziej dostępny, historycznie był jedną z najdroższych przypraw, a jego cena wynikała z trudności w uprawie i pozyskiwaniu. Cynamon, szczególnie cejloński, był najdroższą przyprawą w XVI-XVIII wieku, a jego cena wynikała z trudności w uprawie i pozyskiwaniu.
Szafran
Na 1 kg szafranu potrzebne jest 150-250 tys kwiatów, a właściwie znamion kwiatu krokusa uprawnego (Crocus sativus). Krokus znany był już w starożytności, obecnie uprawia się go w Hiszpanii, Turcji, Iranie oraz Indiach, choć za najlepszy uważa się ten pochodzący z Walencji w Hiszpanii, Stosuje się go w bardzo niewielkiej ilości jako dodatek do ryżu, ciast, owoców morza i zup. Jego nadmiar powoduje gorzki smak. Za kilogram szafranu zapłacić trzeba oszałamiającą kwotę 50 tysięcy złotych.
Kardamon
Podobnie jak w przypadku szafranu, tradycja jego uprawy i wykorzystania sięga czasów starożytnych. Najlepszy kardamon pochodzi z Indii, ma wyraźny smak, dodawany jest do dań azjatyckich z ryżem, w Europie do ciast i nalewek. Ma mocny, korzenny smak, jest on słodki i trochę piecze. Ciekawostką jest natomiast jego zapach niosący nuty imbiru i cytryny. Kardamon pochodzi z rodziny imbirowatych, co wpływa na jego unikalny smak i aromat. Kardamon nadaje daniom niezwykłych walorów aromatycznych i smakowych, czyniąc każde z nich wyjątkową ucztą dla zmysłów. Jaka jest jego cena? Wysoka – przecież znalazł się w naszym zestawieniu. Za 25 g wysokiej jakości kardamonu malabarskiego zapłacimy około 15 złotych. łatwo więc policzyć, że kilogram tej przyprawy kosztuje około 600 złotych. To oczywiście znacznie mniej niż w przypadku szafranu, ale i tak trzeba przyznać, że kwota robi wrażenie.
Wanilia
Niezwykle aromatyczna, słodka wanilia sprzedawana jest pod wieloma postaciami – w laskach, mielona, jako syrop czy pasta. W każdej z nich wyczujemy oszałamiający zapach przywodzący na myśl ciepłe jeszcze, świeże domowe ciasto. Cena wanilii wynika z faktu, że kwiaty tej jednoliściennej rośliny z rodziny storczykowatych bardzo trudno ulegają zapyleniu. Aby więc otrzymać gotowy produkt, plantator musi się solidnie napracować. Laski wanilii są jednymi z najdroższych przypraw na świecie, a ich produkcja jest czasochłonna i pracochłonna. Stąd też cena wysokiej jakości wanilii nie należy do niskich – pochodząca z Madagaskaru kosztuje nawet 2500 złotych za kilogram, ale zdecydowanie jest tego warta. Dodawana jest do ciast, lodów, kremów, czekolady, likierów, chętnie stosowana w przemyśle kosmetycznym – nadaje kremom, maseczkom i mleczkom do ciała wspaniałego zapachu. Używa się jej również do produkcji cukru waniliowego.
Trufle
To właściwie grzyby, ale nie mogło ich zabraknąć w gronie najdroższych przypraw świata. Ich wyjątkowy, mocny smak sprawia, że używane są jako przyprawa do dań mięsnych, makaronów, ryżu, sałatek i sosów. Trufle są również często używane jako przyprawa do potraw wytrawnych, takich jak dania mięsne i sosy. Różnią się od innych grzybów – w ich budowie brak wyraźnego podziału na kapelusz i trzonek. Rozwijają się pod ziemią i mają aromat lasu, ściółki, ziemi. Na świecie, również w Polsce, uprawia się, zbiera i używa wielu rodzajów trufli, stąd też trudno jest podać konkretną cenę tego przysmaku. Jednak za kilogram najpopularniejszych z nich – trufli białej i czarnej – trzeba zapłacić odpowiednio około 8 tysięcy i 25 tysięcy złotych. Kwota wynika przede wszystkim z faktu, iż hodowla trufli jest niezwykle trudna – wymaga gleby o bardzo konkretnych właściwościach, obecności odpowiednich gatunków drzew, specjalnych warunków klimatycznych. Dlatego też trufla jest równie cenna jak złoto.
Cynamon
Z cynamonem jest pewien problem. Jest nim obecność i popularność tanich podróbek, których smak i zapach mocno odbiegają od prawdziwych, ale przez niedoświadczonych miłośników kuchennych eksperymentów uznawane są za produkt oryginalny. Kto jednak choć raz kupi wysokiej jakości, prawdziwy cynamon – już nigdy nie da się skusić niskiej cenie podróbki. Oryginalny cejloński cynamon ma szlachetny, łagodny smak z delikatną nutą goździków. Sprzedawany jest w kruchych laskach składających się z wielu zwiniętych listków. Chińska cassia, sprzedawana jako cynamon, jest twarda i gruba, bardzo trudno ją zmielić. Prawdziwy cynamon cejloński jest jedną z najbardziej cenionych przypraw na świecie.
Proces produkcji cynamonu jest ciekawy i dość skomplikowany. Najpierw należy usunąć korę z drzewa – cynamonowca cejlońskiego, którą następnie poddaje się procesowi fermentacji, suszenia i oczyszczania. Kora przybiera wówczas charakterystyczny kolor brązowy i samoczynnie zwija się wzdłuż. Cynamon jest doskonałym dodatkiem do ciast, deserów, napojów owocowych i alkoholowych, wchodzi w skład przypraw curry i garam masali. Jego cena wynosi około 13 – 15 złotych za 50g, podczas gdy cassia jest kilkukrotnie tańsza.
Goździki
Goździki nie są, jak mogłoby się wydawać, wysuszonymi kwiatami znanymi nam z barwnych bukietów i ogrodowych rabat. Choć rzeczywiście są wysuszonymi pąkami kwiatowymi – tyle że pochodzącymi z drzewa goździkowego. Odznaczają się niezwykle intensywnym smakiem – piekącym, ostrym, o korzennych nutach. Mają działanie znieczulające. Używane są do potraw z dziczyzny, jako dodatek do win, ciast, potraw wschodnich oraz wielu mieszanek przyprawowych. Goździki mają intensywny zapach, który wpływa na smak potraw. Goździki należy zaliczyć do jednych z tańszych przypraw wymienionych w tym zestawieniu – za 50 g całych goździków zapłacimy około 10 złotych.
Orzechy makadamia
W kategorii „najdroższe przyprawy na świecie” znajdują się także orzechy makadamia. Ich nazwę zna z pewnością każdy miłośnik orzechów. Mają kształt kulisty i jasny kolor podobny do koloru orzeszków ziemnych. Są bardzo tłuste i bogate w niezbędne tłuszcze nienasycone, a więc ich spożywanie jest wskazane dla zdrowia. Używa się ich jako dodatek do deserów, kremów, ciasteczek i potraw mięsnych. Świetnie sprawdzają się w daniach z anchois oraz sosem czosnkowym oraz w sałatkach. Koszt zakupu orzechów makadamia wynosi około 60 – 70 zł za 1 kilogram.
Imbir
W celach kulinarnych używa się kłącza, czyli podziemnego pędu, imbiru lekarskiego. Ma ostry, piekący smak i korzenny aromat. Znany jest przede wszystkim jako składnik potraw azjatyckich i orientalnych, jako dodatek do mięsa, ale również kawy, herbaty i napojów alkoholowych, do ciast, deserów, konfitur i dżemów. Dzięki swoim właściwościom sprawdza się jako naturalny środek na ból gardła, ułatwia również trawienie. Obecnie uprawiany jest w Chinach, Indiach i w Afryce, choć można uprawiać go także w doniczkach. Ile za niego zapłacimy? W porównaniu do szafranu niewiele, bo jedynie około 40 złotych za 1 kg.
Gałka muszkatołowa
Przyprawa ta produkowana jest z wewnętrznej części pestki drzewa o nazwie muszkatołowiec korzenny. Gałka muszkatołowa ma intensywny, korzenny aromat i lekko gorzki smak. Jej smak można opisać jako połączenie nut korzennych i lekko gorzkich. Przyprawa ta świetnie sprawdza się jako dodatek do dań kuchni azjatyckiej, do mięs i sosów czy zup warzywnych. Wspaniale podkreśla smak dyni, fasoli, jajek, pasztetów i kiełbas, można dodawać ją do pomidorów, kapusty, szpinaku, brokuła. Równocześnie rewelacyjnie komponuje się ze smakiem ciast i deserów. Właściwości gałki muszkatołowej budzą pewne kontrowersje, zwłaszcza wśród laików. Chodzi oczywiście o jej właściwości halucynogenne. Zawarta w gałce muszkatołowej mirystycyna może wywołać poczucie niepokoju, zaburzenia orientacji, halucynacje, a dawka potrzebna do wywołania takiego efektu wynosi od około 6 do 30 gramów. Objawy przedawkowania mogą się utrzymywać nawet dobę po przyjęciu. Trzeba więc pamiętać o tym, by nie przekraczać wspomnianej ilości, choć doświadczenia wskazują, że gałka muszkatołowa używana w celach kulinarnych nie jest szkodliwa. A ile kosztuje? Około 20 zł za 100g, czyli 200 zł za 1 kg.
Najdroższa przyprawa świata – ten zaszczytny tytuł z pewnością należy się szafranowi. Koszt jego zakupu zdecydowanie przewyższa ceny innych produktów z tej kategorii. Trzeba jednak pamiętać, że przypraw używa się w bardzo małych ilościach. Ich zadaniem jest bowiem podkreślanie smaku przygotowywanych potraw. Jeśli dodamy ich zbyt dużo – zdominują i przytłoczą walory smakowe dań. Dlatego też każdy z nas może sobie pozwolić na zakup opisanych w tym artykule przypraw.Na cenę każdej przyprawy składa się wiele czynników, takich jak sposób uprawy, pozyskiwania, ilość produktu możliwa do uzyskania z jednej jednostki powierzchni, a także jakość i nakład pracy potrzebny do przygotowania jej do sprzedaży. W niektórych przypadkach cena może przekroczyć 20 tys. zł za kilogram, podczas gdy inne przyprawy, takie jak ziele angielskie, kosztują około 30-50 zł za kilogram. Warto zwrócić uwagę na te różnice, ponieważ często kupujemy przyprawy w małych ilościach i nie zdajemy sobie sprawy z ich faktycznych kosztów. Przyjrzyjmy się kilku z najdroższych przypraw na świecie, które z pewnością znajdą się w wielu kuchniach, choć ich cena potrafi przyprawić o zawrót głowy.
Najdroższa przyprawa świata – ten zaszczytny tytuł z pewnością należy się szafranowi. Koszt jego zakupu zdecydowanie przewyższa ceny innych produktów z tej kategorii. Trzeba jednak pamiętać, że przypraw używa się w bardzo małych ilościach. Ich zadaniem jest bowiem podkreślanie smaku przygotowywanych potraw. Jeśli dodamy ich zbyt dużo – zdominują i przytłoczą walory smakowe dań. Dlatego też każdy z nas może sobie pozwolić na zakup opisanych w tym artykule przypraw.